Khi nhắc đến hành trình du lịch Trung Quốc khám phá vùng Lệ Giang, nhiều du khách thường bị thu hút bởi những thị trấn cổ mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa. Trong số đó, Bạch Sa cổ trấn là một điểm đến đặc biệt dành cho những ai muốn tìm hiểu sâu hơn về đời sống truyền thống của người Naxi. Đây được xem là ngôi làng cổ lâu đời nhất trong khu vực, vẫn lưu giữ được nhiều nét kiến trúc, phong tục và giá trị văn hóa bản địa qua hàng trăm năm. Trước khi các đô thị cổ khác trở nên nổi tiếng, Bạch Sa từng là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa quan trọng của người Naxi, mang trong mình một bề dày lịch sử đáng để khám phá.
Vài nét về Bạch Sa cổ trấn
Bạch Sa cổ trấn (Baisha Ancient Town) là nơi cư trú đầu tiên của người Naxi tại vùng đất Lệ Giang, thuộc tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Đây cũng được xem là một trong những khu định cư cổ nhất của khu vực, mang trong mình bề dày lịch sử và văn hóa đặc biệt. Trước khi các đô thị khác trong vùng phát triển mạnh mẽ, Bạch Sa từng là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa quan trọng của người Naxi, đặc biệt trong giai đoạn trước thời nhà Minh vào thế kỷ XV. Ngày nay, cổ trấn không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp cổ kính mà còn bởi những giá trị văn hóa truyền thống vẫn được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Khác với không khí nhộn nhịp của những điểm du lịch nổi tiếng xung quanh, Bạch Sa cổ trấn sau gần 700 năm vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, yên bình và giản dị hiếm có. Nơi đây mang đến cảm giác như một bức tranh thủy mặc sống động, nơi nhịp sống dường như chậm lại và thời gian như ngưng đọng. Những ngôi nhà gỗ cổ, những bức tường đá phủ màu thời gian cùng những con ngõ nhỏ quanh co tạo nên một không gian đầy hoài niệm. Chính vẻ đẹp mộc mạc và tĩnh lặng ấy đã khiến nhiều du khách cảm thấy như đang bước vào một câu chuyện xưa giữa lòng Vân Nam.
Bạch Sa cổ trấn. Ảnh: @namphuongnhn
Lịch sử
Bạch Sa cổ trấn được xem là cái nôi lịch sử lâu đời của người Naxi với bề dày lịch sử kéo dài hơn một nghìn năm. Nằm dưới chân núi tuyết Ngọc Long hùng vĩ và cách khu phố cổ Lệ Giang khoảng 8 km về phía bắc, nơi đây không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp mà còn lưu giữ nhiều dấu ấn quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của cộng đồng người Naxi. Chính vị trí đặc biệt này đã góp phần tạo nên vai trò quan trọng của Bạch Sa trong lịch sử vùng Vân Nam.
Theo các ghi chép lịch sử, từ thời nhà Đường, khi vương quốc Nam Chiếu đặt tên cho núi tuyết Ngọc Long là "Bắc Nguyệt", tổ tiên của dòng họ Mục – gia tộc có ảnh hưởng lớn trong lịch sử người Naxi đã bắt đầu khai phá và sinh sống tại vùng đất này. Qua nhiều thế kỷ, Bạch Sa dần phát triển thành một trung tâm quan trọng, đóng vai trò nền tảng trong sự hình thành văn hóa và đời sống của người Naxi.
Trong giai đoạn đầu, Bạch Sa từng là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của toàn bộ khu vực. Tuy nhiên, đến đầu thời nhà Minh, vào khoảng năm 1383, gia tộc họ Mục đã chuyển trung tâm quyền lực đến khu vực thành cổ Lệ Giang ngày nay. Từ đó, Bạch Sa dần trở thành một thị trấn cổ yên bình, tách khỏi sự phát triển đô thị sôi động và lưu giữ được gần như nguyên vẹn vẻ đẹp mộc mạc, cổ kính qua hàng trăm năm.
Bạch Sa cổ trấn được xem là cái nôi lịch sử lâu đời của người Naxi. Ảnh: @angielihuan
Nên ghé thăm Bạch sa cổ trấn vào lúc nào?
Thời điểm lý tưởng nhất để ghé thăm Bạch Sa cổ trấn thường rơi vào khoảng từ tháng 3 đến tháng 5, tức mùa xuân và từ tháng 9 đến tháng 11, khi mùa thu bắt đầu. Đây được xem là khoảng thời gian đẹp nhất để khám phá vẻ đẹp nguyên sơ và yên bình của thị trấn cổ này. Thời tiết trong những tháng này khá dễ chịu, không quá nóng cũng không quá lạnh, rất thích hợp để đi dạo trên những con đường lát đá, khám phá các công trình cổ và lưu lại những bức ảnh đẹp giữa khung cảnh đậm chất hoài cổ.
Vào mùa xuân, Bạch Sa trở nên tươi mới hơn với sắc hoa nở dọc theo những con đường và khoảng sân nhỏ trong cổ trấn, tạo nên một khung cảnh vừa rực rỡ vừa thanh bình. Trong khi đó, mùa thu lại mang đến một vẻ đẹp trầm lắng và lãng mạn hơn với ánh nắng dịu nhẹ cùng không khí trong lành đặc trưng của vùng cao nguyên. Sự thay đổi của thiên nhiên theo mùa khiến Bạch Sa cổ trấn luôn mang một vẻ đẹp riêng, đủ để khiến du khách muốn dừng chân và tận hưởng nhịp sống chậm rãi nơi đây.
Thời điểm lý tưởng nhất để ghé thăm Bạch Sa cổ trấn thường rơi vào khoảng từ tháng 3 đến tháng 5. Ảnh: @judy_0520
Di chuyển
Từ thành cổ Lệ Giang, du khách có thể dễ dàng di chuyển đến Bạch Sa cổ trấn bằng taxi hoặc xe buýt. Với khoảng cách chỉ khoảng 10 km, hành trình kéo dài khoảng 20–30 phút và mang đến cơ hội ngắm nhìn khung cảnh thiên nhiên yên bình cùng những ngôi làng cổ nằm dưới chân núi tuyết Ngọc Long. Đây cũng là một trong những cung đường đẹp, giúp du khách cảm nhận rõ nét vẻ đẹp đặc trưng của vùng đất Vân Nam trước khi đặt chân đến Bạch Sa cổ trấn.
Di chuyển bằng taxi: Du khách có thể bắt taxi từ khu vực thành cổ Lệ Giang và đi thẳng đến Bạch Sa cổ trấn. Chi phí cho một chuyến đi thường dao động khoảng 30–50 nhân dân tệ, tùy theo thời điểm và quãng đường di chuyển thực tế.
Di chuyển bằng xe buýt: Nếu muốn tiết kiệm chi phí, du khách có thể lựa chọn xe buýt công cộng từ trung tâm Lệ Giang đến khu vực Bạch Sa. Một số tuyến xe buýt địa phương kết nối trực tiếp với cổ trấn, sau đó du khách chỉ cần đi bộ thêm một đoạn ngắn để bắt đầu khám phá những con phố cổ và tận hưởng không gian yên bình nơi đây.
Bạn có thể di chuyển đến Bạch Sa cổ trấn bằng taxi hoặc xe buýt. Ảnh: @charischenn
Nét văn hóa ở Bạch Sa cổ trấn
Con người và cuộc sống mộc mạc
Người dân sinh sống tại Bạch Sa cổ trấn chủ yếu là người Naxi, một trong những dân tộc thiểu số lâu đời và giàu bản sắc văn hóa của tỉnh Vân Nam, cùng với hậu duệ của các gia tộc từng cai quản khu vực này trong lịch sử. Người Naxi nổi tiếng với lối sống giản dị, hiền hòa và thân thiện. Nhịp sống ở Bạch Sa diễn ra chậm rãi, bình yên, phản ánh rõ nét những giá trị văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Sự chân thành và hiếu khách của người dân địa phương là điều mà nhiều du khách cảm nhận được ngay từ lần đầu đặt chân đến nơi đây.
Đời sống của người dân Bạch Sa gắn liền với nông nghiệp, nghề thủ công truyền thống và dệt vải, những nghề nghiệp đã được truyền lại qua nhiều thế hệ. Họ sinh sống trong những ngôi nhà gỗ cổ kính mang đậm kiến trúc truyền thống của người Naxi, tạo nên một không gian sống mộc mạc nhưng đầy sức sống. Khi dạo quanh các con đường nhỏ trong cổ trấn, du khách có thể bắt gặp hình ảnh những người lớn tuổi đang tỉ mỉ làm thủ công bên hiên nhà, trẻ em vui đùa trên các con ngõ đá hay những người dân địa phương luôn nở nụ cười thân thiện với khách phương xa.
Chính sự giản dị trong đời sống thường ngày cùng cách ứng xử chân thành, gần gũi của người dân đã tạo nên sức hút rất riêng cho Bạch Sa cổ trấn. Không chỉ là một điểm đến mang giá trị lịch sử và văn hóa, nơi đây còn để lại trong lòng du khách cảm giác ấm áp và bình yên hiếm có. Đó cũng là lý do khiến nhiều người sau khi rời Bạch Sa vẫn luôn nhớ về một vùng đất mộc mạc, chân thực và đầy cảm xúc.
Người dân sinh sống tại Bạch Sa cổ trấn chủ yếu là người Naxi. Ảnh: @yunnanexploration
Văn hóa và ẩm thực
Văn hóa của người Naxi tại Bạch Sa cổ trấn không chỉ được thể hiện qua những công trình kiến trúc cổ, trang phục truyền thống hay các nghi lễ dân gian mà còn hiện diện rõ nét trong đời sống thường nhật và tín ngưỡng tâm linh của cộng đồng. Nhiều giá trị văn hóa đặc sắc vẫn được người dân gìn giữ cho đến ngày nay, từ các nghi lễ truyền thống, âm nhạc dân gian, điệu múa Dongba cho đến hệ thống chữ viết tượng hình độc đáo của người Naxi. Chính những yếu tố này đã góp phần tạo nên bản sắc riêng biệt, khiến Bạch Sa trở thành một trong những nơi lưu giữ văn hóa Naxi nguyên vẹn nhất.
Khi tham gia hành trình khám phá Bạch Sa cổ trấn, du khách cũng có cơ hội thưởng thức nhiều món ăn truyền thống mang đậm hương vị địa phương như bánh hấp Naxi, thịt trâu khô, sữa dê lên men, chè bơ ngũ vị hay các loại trà thảo mộc bản địa. Mỗi món ăn đều phản ánh sự gắn kết giữa con người với thiên nhiên vùng cao nguyên và lối sống giản dị của người dân nơi đây. Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm đến giàu giá trị văn hóa, mang đến cảm giác bình yên và những trải nghiệm sâu sắc thì Bạch Sa cổ trấn chắc chắn sẽ là một nơi khiến bạn muốn dừng chân thật lâu.
Ẩm thực ở đây mang hương vị địa phương. Ảnh: @entravie
Đến Bạch Sa cổ trấn nên tham quan ở đâu?
Đền Phúc Quốc (Fuguo)
Khi đến Bạch Sa cổ trấn, du khách yêu thích văn hóa và tín ngưỡng Tây Tạng không nên bỏ qua đền Phúc Quốc (Fuguo Temple), một trong những công trình tâm linh nổi tiếng của khu vực. Được xây dựng từ thời nhà Minh, ngôi đền không chỉ đóng vai trò là một trung tâm Phật giáo quan trọng mà còn lưu giữ nhiều giá trị nghệ thuật và lịch sử đặc sắc. Với kiến trúc gỗ truyền thống, những chi tiết chạm khắc tinh xảo cùng không gian thanh tịnh, đền Phúc Quốc mang đến cho du khách cảm giác bình yên và tách biệt khỏi sự nhộn nhịp bên ngoài. Đây là điểm dừng chân lý tưởng dành cho những ai muốn tìm hiểu về văn hóa Phật giáo Tây Tạng cũng như tìm kiếm những giây phút thư thái và tĩnh lặng trong hành trình khám phá Vân Nam.
Đền Phúc Quốc. Ảnh: @yunnanexploration
Bức tranh tường Bạch Sa
Một trong những điểm tham quan mang đậm dấu ấn nghệ thuật và lịch sử tại Bạch Sa cổ trấn chính là quần thể tranh tường Bạch Sa nổi tiếng. Đây được xem là một di sản nghệ thuật độc đáo, phản ánh sự giao thoa giữa nhiều nền văn hóa và tín ngưỡng khác nhau, bao gồm Đạo giáo, Phật giáo Tây Tạng và văn hóa truyền thống của người Naxi. Các bức tranh được thực hiện qua nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau và phải mất hàng trăm năm để hoàn thiện, tạo nên một kho tàng nghệ thuật quý giá vẫn còn được lưu giữ cho đến ngày nay.
Tranh tường Bạch Sa gây ấn tượng bởi những hình ảnh mang tính biểu tượng, các chi tiết được thể hiện tỉ mỉ cùng gam màu cổ trầm đặc trưng. Mỗi tác phẩm đều phản ánh sự hòa quyện giữa tôn giáo, tín ngưỡng và đời sống văn hóa của người dân địa phương qua nhiều thế kỷ. Không chỉ có giá trị nghệ thuật, những bức tranh này còn là minh chứng sống động cho sự giao lưu văn hóa trong lịch sử, mang đến cho du khách cảm giác như đang được bước vào một không gian nghệ thuật đầy chiều sâu và giàu ý nghĩa.
Bức tranh tường Bạch Sa. Ảnh: @szn1n152o
Cung điện Bảo Tích (Dabaoji)
Cung điện Bảo Tích là một quần thể đền thờ có lịch sử từ thời nhà Minh, nổi bật với những giá trị văn hóa và nghệ thuật đặc sắc được lưu giữ qua nhiều thế kỷ. Dù không quá đồ sộ về quy mô, nơi đây lại được biết đến là địa điểm lưu giữ những bức tranh tường quý giá và nổi tiếng nhất của Bạch Sa cổ trấn. Trong số đó, nổi bật nhất là các bức họa về Phật Thích Ca Mâu Ni cùng nhiều nhóm bích họa cổ được bảo tồn tương đối nguyên vẹn, trở thành những tác phẩm có giá trị lớn về mặt lịch sử và nghệ thuật.
Những bức tranh tường tại Cung điện Bảo Tích được xem là một kho tàng nghệ thuật độc đáo với hàng trăm hình tượng và chi tiết được thể hiện tinh xảo, sử dụng màu sắc phong phú và bố cục hài hòa. Nội dung các bức họa phản ánh sự giao thoa giữa Đạo giáo, Phật giáo và Phật giáo Tây Tạng, được tạo nên bởi tài năng của các nghệ nhân người Hán và Tây Tạng qua nhiều thời kỳ. Đây không chỉ là minh chứng cho sự phát triển của nghệ thuật hội họa cổ đại Trung Hoa mà còn là nơi giúp du khách cảm nhận rõ nét sự kết hợp giữa tín ngưỡng, nghệ thuật và đời sống văn hóa của người dân trong quá khứ.
Cung điện Bảo Tích. Ảnh: @ynkgs
Một vài lưu ý
- Giữ gìn không gian yên tĩnh: Bạch Sa là nơi sinh sống lâu đời của người Naxi, vì vậy du khách nên hạn chế nói chuyện quá lớn hoặc gây ồn ào, đặc biệt khi tham quan các đền chùa, khu vực tâm linh và những nơi lưu giữ bích họa cổ.
- Lưu ý khi chụp ảnh: Một số khu vực trưng bày tranh tường và di tích lịch sử không cho phép chụp ảnh nhằm bảo vệ các hiện vật quý giá. Du khách nên chú ý các biển hướng dẫn hoặc hỏi nhân viên quản lý trước khi sử dụng máy ảnh và điện thoại.
- Chuẩn bị trước các nhu yếu phẩm: So với thành cổ Lệ Giang, Bạch Sa cổ trấn có ít cửa hàng, nhà hàng và dịch vụ du lịch hơn. Vì vậy, du khách nên chuẩn bị sẵn nước uống, một số vật dụng cá nhân cần thiết và mang theo tiền mặt mệnh giá nhỏ để thuận tiện khi mua sắm.
- Sắp xếp lịch trình hợp lý: Nhiều du khách thường kết hợp tham quan Bạch Sa cổ trấn với núi tuyết Ngọc Long hoặc phố cổ Thúc Hà trong cùng một ngày để tiết kiệm thời gian di chuyển và khám phá được nhiều điểm đến hơn.
- Lựa chọn trang phục phù hợp: Nên mang giày thể thao hoặc giày đế thấp có độ bám tốt, bởi các con đường lát đá trong cổ trấn có thể trở nên trơn trượt, đặc biệt sau khi trời mưa hoặc vào những ngày thời tiết ẩm ướt.
Hãy lựa chọn trang phục phù hợp để có chuyến tham quan thoải mái nha. Ảnh: @better_lydidia
Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm đến không chỉ để tham quan mà còn để cảm nhận và tận hưởng nhịp sống chậm rãi, thì Bạch Sa cổ trấn chắc chắn là một lựa chọn đáng cân nhắc. Nơi đây không chỉ sở hữu vẻ đẹp cổ kính mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của người Naxi qua nhiều thế hệ. Mỗi con đường nhỏ, mỗi ngôi nhà cổ và mỗi câu chuyện gắn liền với vùng đất này đều mang theo dấu ấn của lịch sử, tạo nên một không gian vừa bình yên vừa giàu bản sắc. Giữa nhịp sống hiện đại ngày càng hối hả, Bạch Sa cổ trấn vẫn giữ được nét tĩnh lặng hiếm có, mang đến cho du khách những trải nghiệm khó quên.
Thu Mơ (tổng hợp) - luhanhvietnam.com.vn