Chinh phục ẩm thực cố đô với những món ngon Phá Tam Giang được săn đón

Phá Tam Giang từ lâu vẫn luôn là một trong những tọa độ hấp dẫn trên bản đồ du lịch Huế. Người ta mê mẩn nơi đây không chỉ bởi khung cảnh đầm phá mênh mông, những buổi chiều hoàng hôn rực rỡ, mà còn bởi những món ngon hấp dẫn được chế biến từ sản vật trời cho.

Là nơi giao thoa giữa dòng nước ngọt từ các con sông đổ về và vị mặn mòi của biển khơi, vùng nước lợ đầm Phá Tam Giang đã tạo nên một môi trường sống lý tưởng cho vô vàn loài thủy sản ngon, hấp dẫn mà không một vùng nào sánh kịp. Cũng chính vì vậy, thưởng thức các món ngon Phá Tam Giang, thực khách sẽ cảm nhận được sự tinh khiết và vị tươi rói vừa được đánh bắt.
 

Review chi tiết những món ngon Phá Tam Giang "đỉnh chóp" bạn nhất định phải thử

1. Bánh khoái cá kình

Nếu như muốn thưởng thức đặc sản của hương vị ẩm thực Huế ngay tại vùng đầm Phá Tam Giang, thì chắc chắn món bánh khoái cá kình là cái tên bạn không thể bỏ qua. Món ngon phá Tam Giang này là đặc sản dân dã đã từng góp mặt trong top những món ẩm thực ấn tượng nhất của xứ cố đô, khiến bao thực khách phải mê mẩn ngay từ lần đầu được thưởng thức.

Bánh khoái cá kình không chỉ đơn thuần là một món ăn, mà là biểu tượng văn hóa của vùng đầm phá. Nguyên liệu chính của món ăn là những chú cá kình béo ngọt sinh sống ở vùng đầm phá - loài cá đặc sản với hương vị mộc mạc và tinh tế, kết hợp cùng với bột gạo tươi đổ thành bánh xèo trên những chiếc chảo nhỏ.

Chỉ với hai nguyên liệu là cá kình và bột gạo, bánh khoái cá kình đã tạo nên một món đặc sản trứ danh của vùng đầm phá. Điểm nhấn tạo nên sự độc bản riêng có của món bánh khoái cá kình chính là phần thịt cá thơm béo, cùng với đó là một chút vị nhẫn đắng nhẹ từ gan và vỏ bánh giòn rụm.

Sự cộng hưởng tuyệt vời của vị mặn, ngọt, đắng, cay cùng với phần bánh thơm béo đã tạo nên một món ngon hấp dẫn. Để có thể thưởng thức bánh khoái cá kình Phá Tam Giang đúng chất, bạn hãy ghé chợ truyền thống An Truyền vào lúc 5:00 sáng, tự tay đi chợ và chọn những con cá kình tươi rói đang quẫy đuôi rồi nhờ các o, các mẹ đổ thành bánh và thưởng thức ngay tại chợ. Ngoài ra, bạn cũng có thể thưởng thức bánh khoái cá kình ở các nhà hàng, quán ăn đặc sản tại đầm Phá Tam Giang.

Đã đến phá Tam Giang nhất định phải thưởng thức món bánh khoái cá kình đặc sản. Ảnh: Thanh Huyền

2. Cá dìa, cá nâu

Ở Phá Tam Giang vốn rất nổi tiếng với các loài cá tiến vua xưa kia, và cá dìa cùng cá nâu chính là một trong những báu vật mà bất kỳ tín đồ sành ăn nào cũng phải săn đón. Nhờ đặc trưng của điều kiện tự nhiên là vùng nước lợ giao thoa giữa biển và sông, nên nơi đây tạo môi trường rất thuận lợi để cá dìa và cá nâu sinh sống.

Cá nâu có phần vảy xếp thành từng đốm màu nâu nhạt, thường được gọi là cá hói, cá thái hay cá beo. Thân cá dẹp, có hình hơi tròn, phần đầu nhỏ và ngắn, thịt dai mềm béo. Trong khi đó, cá dìa có thân hình bầu dục hơi dẹt và có lấm tấm nốt. Đặc biệt, chỉ có ở vùng Phá Tam Giang mới có loại cá dìa bông với những chấm nâu đen trên thân là một trong những loài cá rất quý hiếm.

Cá dìa và cá nâu chỉ ăn các loại thực vật thủy sinh như tảo, rau câu nên ruột rất sạch. Theo người dân địa phương, đây còn được gọi là loài "cá thuốc bắc" bởi bộ lòng cá khi chế biến chính là một vị thuốc có tác dụng an thần, giảm stress, chữa bệnh mất ngủ rất tốt.

Không chỉ là một món ăn, cá dìa, cá nâu còn là vị thuốc quý. Ảnh: Thuỷ Phạm

Từ loài cá này, người ta có thể tạo nên rất nhiều món ngon Phá Tam Giang hấp dẫn như nấu canh chua, kho, nướng, hấp, chiên. Tuy nhiên nổi bật nhất phải kể đến cá nướng hay cháo cá. 

Với món nướng, cá dìa và cá nâu thường sẽ được sơ chế đơn giản rồi để nguyên con, nướng trực tiếp trên than hồng đến khi lớp da cá se lại, dậy mùi thơm phức. Ăn cùng với cá là chén muối hạt giã cùng ớt xiêm xanh. Vị ngọt lịm của thịt cá kết hợp với vị cay nồng của muối ớt xiêm xanh tạo nên một sự cộng hưởng tuyệt vời. 

Người dân địa phương ở Tam Giang rất thích ăn cháo cá dìa, cá nâu bởi ngoài tác dụng bồi bổ cho sức khỏe, thì món ăn này còn có hương vị rất hấp dẫn. Cháo cá dìa, cá nâu thường có vị ngọt đậm đà kết hợp với vị béo của thịt cá và một chút vị đắng nhẹ của mật cá. Mùi thơm của các loại gia vị hòa quyện khiến thực khách say lòng khi thưởng thức. 

Vì là một trong những món ngon Phá Tam Giang nổi tiếng nên dù bạn ghé bất kỳ quán ăn nào ở khu vực đầm phá này đều có thể thưởng thức món cháo cá dìa, cá nâu trứ danh.

3. Trìa sữa Tam Giang

Trìa sữa cũng là một trong những loại đặc sản rất nổi tiếng của vùng đầm Phá Tam Giang. Những con trìa sữa ở đây có kích thước rất lớn, vỏ mỏng, thịt trắng béo mầm như sữa, là món ăn nổi tiếng được rất nhiều người ưa thích.

Trìa sinh sống ở vùng đầm Phá Tam Giang khá nhiều, chúng có hình dáng tương tự như nghêu nhưng kích thước to và tròn hơn. Để đánh bắt, người ta thường đi dậm trên vùng đầm phá. Sau khi mang về, trìa phải đem ngâm với nước sạch, cắt thêm ớt tươi cho vào chậu để trìa nhả hết các chất bẩn bên trong. Thời gian ngâm khoảng từ 4 đến 6 tiếng rồi mới đem đi chế biến.

Với món đặc sản hấp dẫn này, người ta có thể chế biến thành rất nhiều món ăn ngon như trìa nướng phô mai với vị ngọt tự nhiên của trìa hòa quyện cùng vị phô mai béo ngậy hấp dẫn, hoặc đem nướng mỡ hành với hương thơm nồng đậm kích thích vị giác.

Người dân bản địa ở Phá Tam Giang thường thích chế biến món trìa hấp sả ớt. Với vị ngọt thanh khiết của nước trìa tiết ra hòa quyện cùng mùi sả cay nồng, món ăn tạo nên một vị ngon kích thích, có tác dụng giải nhiệt, bồi bổ sức khỏe. Hoặc bạn cũng có thể thưởng thức món cháo trìa thơm nóng cũng là một trong những món ngon bồi bổ trứ danh của vùng đầm Phá Tam Giang.

Trìa đen thơm béo, ngọt nước là món ngon dân dã của vùng đầm phá. Ảnh: Hải sản sạch

4. Tôm đất

Nói đến các món ngon phá Tam Giang thì phải kể đến tôm đất. Một loại tôm thường được người Huế gọi với những tên khác nhau như tôm sáo, tôm gân. Đây là loại tôm thường chỉ sinh sống ở vùng đầm Phá Tam Giang với môi trường nước lợ.

Chính vì vậy, chúng có được những đặc tính riêng của cả tôm biển và tôm sông. Kích thước của tôm đất vùng Phá Tam Giang tương đối nhỏ so với các loại tôm khác nhưng thịt lại rất chắc, ngọt tự nhiên và phần vỏ rất mỏng. Đặc biệt sau khi chế biến thì tôm đất Phá Tam Giang sẽ không bị teo lại như các loại tôm nuôi và màu đỏ của tôm rất tươi.

Với nguyên liệu là tôm đất Phá Tam Giang, người ta có thể chế biến thành vô vàn món ăn ngon. Thịt tôm ngọt đậm, chắc nịch nên người dân bản địa thường sử dụng loại tôm này để tạo thành món đặc sản tôm chua trứ danh đất Huế.

Ở vùng đầm Phá Tam Giang, người ta thường ưa thích lựa chọn món tôm đất Tam Giang "tam gia", tức tôm đất chế biến thành ba món là: ram tôm, tôm nướng và tôm chiên bột, hương vị đều rất hấp dẫn.

Tôm đất ở phá Tam Giang không lớn nhưng thịt rất chắc, ngọt, vỏ mỏng có màu đỏ au. Ảnh: Thái Hoà

5. Cá ong bầu

Nói tới các món ngon Phá Tam Giang thì cá ong bầu được xếp vào hàng đặc sản chỉ có tại vùng đầm phá này. Cá ong bầu là loài cá thường sống ở trong môi trường nước lợ hoặc nước ngọt, tập trung chủ yếu ở vùng cửa sông nơi mà nguồn nước sông và nước biển giao hòa với môi trường sạch sẽ.

Cá ong chỉ có kích thước bằng vài ngón tay, chiều dài khoảng 20cm, con to nhất có kích thước khoảng nửa cân. Thân có màu trắng bạc xen kẽ vài đốm nâu nhạt hoặc có hai dải sọc đen nâu đậm chạy dọc từ đầu cho tới đuôi. Cá ong ở vùng Phá Tam Giang là loài cá ăn tạp, thức ăn của chúng là các loại thực vật thủy sinh hay giáp xác, các loại cá nhỏ.

Thịt cá ong được đánh giá rất cao về hương vị và dinh dưỡng. Thịt có màu trắng sữa, mềm, rất ngon và tốt cho sức khỏe. Hiện tại, cá ong ở vùng đầm Phá Tam Giang đã ít dần so với trước đây. Chính vì vậy, đây luôn là một trong những món ngon rất được săn đón bởi cả dân bản địa lẫn du khách.

Với cá ong, người dân ở Phá Tam Giang có thể chế biến thành rất nhiều món ngon. Trong đó nổi bật nhất phải kể tới cá ong nấu dưa hồng, cá ong hấp mồng tơi, cá ong nấu thơm cà, cá ong kho tộ, cá ong um măng chua hoặc cháo cá ong.

6. Lệch

Nếu như ai đã từng được thưởng thức món lệch của Phá Tam Giang thì hẳn rằng sẽ nhớ mãi không quên bởi hương vị hấp dẫn và không thể lẫn đi đâu khác. Đây là một trong những món ngon Phá Tam Giang rất nổi tiếng. Ở đây có nhiều loại lệch khác nhau như lệch mỡ, lệch khoai và đặc biệt ngon nhất là lệch huyết.

Theo các ngư dân dày dặn kinh nghiệm, phần lớn các loại lệch ở Phá Tam Giang thường sẽ nằm sâu ở lớp bùn dưới đáy của vùng đầm phá. Khi các trận lụt đầu mùa hoặc khi chuyển trời thì chúng mới bắt đầu chui ra khỏi lớp bùn đáy để bơi trên mặt nước, và đây cũng là thời điểm mà người ta sẽ giăng lưới để bắt lệch.

Với các tín đồ sành ăn thì trong các loại lệch ở Phá Tam Giang, ngon nhất vẫn là lệch huyết. Cũng chính vì vậy mà giá trị của loại lệch này cũng rất cao, mỗi ký hàng triệu bạc mà không phải lúc nào cũng có thể mua được. Lệch khoai hay lệch mỡ có giá trị thấp hơn, nhưng vẫn thuộc hàng các món ngon cực phẩm của vùng đầm phá.

Để chế biến món lệch người ta cũng phải rất kỳ công, bởi công đoạn sơ chế nguyên liệu này tương đối phức tạp. Lệch sau khi mua về sẽ phải cho thêm chút muối và một nắm lá tre, sau đó chà thật mạnh vào thân để làm mất đi chất nhầy rồi mới cắt đầu, mổ bụng.

Với nguyên liệu là lệch, người ta thường thích làm các món um như lệch huyết um rau đồng, lệch huyết um chuối, lệch huyết om măng hoặc biến tấu với các món lệch huyết nướng lá chuối hay lệch hấp lá lốt, cháo lệch cũng rất hấp dẫn.

Lệch hay lịch huyết là món ngon trời cho của vùng phá Tam Giang. Ảnh: Hải sản sạch

7. Hàu tươi và các loại hải sản khác

Hệ sinh thái của vùng đầm Phá Tam Giang đã hào phóng ban tặng cho vùng đất này rất nhiều sản vật ngon. Những chú hàu sữa tươi mập mạp cùng các loại hải sản phong phú như cá mú, mực nháy, cua gạch hay ốc mỡ, ốc hương đã trở thành những món ngon đặc sản không thể bỏ lỡ trong kinh nghiệm du lịch Huế của nhiều du khách.

Hàu ở vùng đầm Phá Tam Giang được nuôi trong môi trường tự nhiên, chính vì vậy thịt rất sạch, béo ngậy, thường được đem đi nướng mỡ hành hoặc nấu cháo, chiên trứng rất ngon. Với mực nháy sau những chuyến đánh bắt đêm, khi mang lên bờ mực vẫn còn những ánh nháy lấp lánh trên da, chỉ cần đem hấp gừng chấm mắm là đã đủ khiến người ta phải say đắm.

Mực nhảy cũng là hải sản ngon của vùng đầm phá. Ảnh: ST

Mỗi một món ngon Phá Tam Giang đều là một món quà tuyệt vời mà mẹ thiên nhiên đã ban tặng cho vùng đầm phá này, cùng với đó là sự cần cù, bàn tay lao động không ngừng nghỉ của những người con vùng đầm phá. Nếu có dịp đến với vùng đất này, bạn đừng quên thưởng thức những đặc sản trứ danh như bát cháo trìa nóng hổi hay miếng cá dìa nướng ngọt lịm để tận hưởng trọn vẹn hương vị tinh túy của đất trời nơi đây.

Hy vọng bài viết này sẽ là kim chỉ nam giúp bạn dễ dàng "càn quét" trọn vẹn thiên đường ẩm thực Phá Tam Giang và có một hành trình đầy ắp hương vị với những kỷ niệm khó quên tại mảnh đất cố đô!

Nguyệt Cát (Tổng hợp) - luhanhvietnam.com.vn

Ảnh: Internet