Khám phá những truyền thống Noel ở Ý độc đáo và đầy màu sắc!

Sự kỳ diệu của Giáng sinh ở Ý: Điều gì làm cho nó trở nên đặc biệt

Giáng sinh ở Ý đề cao gia đình, đức tin và ẩm thực đặc sắc hơn là sự phô trương thương mại. Không giống như nhiều nước phương Tây, nơi cây thông Noel và đồ trang trí lộng lẫy chiếm ưu thế, lễ hội của người Ý tập trung vào những cảnh Chúa giáng sinh cầu kỳ, các nghi lễ tôn giáo và những bữa tiệc thịnh soạn, gắn kết cộng đồng.

Không khí lễ hội bắt đầu từ ngày 8 tháng 12 và kéo dài đến ngày 6 tháng 1, tạo nên gần một tháng lễ hội. Mỗi vùng miền đều mang đến những hương vị đặc trưng riêng cho mùa lễ hội, từ đặc sản hải sản Sicily đến bánh ngọt phủ mật ong Puglia.

Truyền thống Noel ở Ý đề cao gia đình, đức tin và ẩm thực đặc sắc. Ảnh: @medium

7 truyền thống Noel ở Ý
 

1. Lễ hội Bảy con cá

Ở Ý, bữa tối đêm Giáng sinh nổi tiếng được gọi là "bữa tiệc bảy loài cá" và đúng như tên gọi, đây là một bữa ăn gồm bảy món chỉ toàn hải sản. Truyền thống này không có món thịt nướng vì bắt nguồn từ phong tục kiêng thịt của người Công giáo La Mã vào đêm Giáng sinh với ý nghĩa thanh lọc cơ thể trước khi bước vào lễ hội. Mỗi vùng miền ở Ý lại có cách chế biến khác nhau, mang đến sự đa dạng trong thực đơn. Một số món phổ biến bao gồm cá cơm ướp, súp hải sản đậm đà, cá nướng thơm phức, mực nhồi, tôm hấp và mì hải sản tinh tế. Thực khách thường thưởng thức cùng với đồ uống lễ hội như rượu prosecco sủi bọt hoặc rượu vang nóng, tạo nên không khí ấm áp và vui vẻ. Đây không chỉ là bữa ăn mà còn là dịp để gia đình sum họp, chia sẻ yêu thương và đón Giáng sinh theo phong cách Ý truyền thống.

Lễ hội Bảy con cá. Ảnh: @paesana

2. Thánh lễ nửa đêm

Sau bữa tối Bảy Con Cá truyền thống, các gia đình Ý thường hướng đến nhà thờ địa phương để tham dự thánh lễ nửa đêm, một nghi lễ quan trọng trong mùa Giáng sinh. Đây là khoảnh khắc linh thiêng, nơi mọi người cầu nguyện, hòa chung niềm tin và niềm vui mùa lễ hội. Một điều đặc biệt thú vị là những người sống tại hoặc gần Rome có cơ hội tham dự buổi lễ do Đức Giáo hoàng tổ chức tại Vatican, hoàn toàn miễn phí. Tuy nhiên, dù thường được gọi là “thánh lễ nửa đêm”, buổi lễ này thực tế bắt đầu vào khoảng 9:30 tối, khiến khái niệm “nửa đêm” trở nên hơi khác biệt. Dù vậy, sự kiện vẫn thu hút hàng ngàn tín đồ và du khách từ khắp nơi, tạo nên không khí Giáng sinh đặc biệt và đầy cảm xúc. Đây không chỉ là dịp tôn kính tín ngưỡng mà còn là trải nghiệm văn hóa sâu sắc, để lại ấn tượng khó quên cho bất kỳ ai tham gia.

Thánh lễ nửa đêm. Ảnh: @aleteia

3. Nhạc kèn túi

Nếu bạn đến quảng trường của các thị trấn Ý vào dịp Giáng sinh, rất có thể bạn sẽ được thưởng thức những giai điệu thánh ca dân gian đặc trưng bằng kèn túi hay còn gọi là zampogna. Những nhạc công biểu diễn, được gọi là zampognari, thường mặc trang phục chăn cừu truyền thống với áo choàng len thô và mũ đặc trưng, để tưởng nhớ những người chăn cừu đã đến thăm Chúa Jesus trong đêm Ngài chào đời. Âm thanh trầm ấm, mang hơi thở dân gian của kèn túi kết hợp với tiếng chuông nhỏ tạo nên một không gian lễ hội vừa trang nghiêm vừa đậm chất truyền thống. Đây không chỉ là một hình thức biểu diễn âm nhạc mà còn là nét văn hóa độc đáo, giúp du khách cảm nhận sâu sắc bầu không khí Giáng sinh ở miền quê Ý. Những bài thánh ca này gợi nhắc về lịch sử, truyền thống và tinh thần đoàn tụ gia đình trong mùa lễ hội.

Giai điệu thánh ca dân gian vang lên mùa Giáng sinh. Ảnh: @wantedinrome

4. Cảnh Chúa giáng sinh

Ở Ý, cảnh Chúa giáng sinh hay presepi, không chỉ đơn thuần là một món đồ trang trí mà là một phần truyền thống Noel ở Ý sâu sắc. Những cảnh này thường được làm thủ công bởi các nghệ nhân lành nghề với sự tỉ mỉ đến từng chi tiết, khiến chúng giống như những tác phẩm nghệ thuật hơn là đồ trưng bày thông thường. Từ những bộ presepi nhỏ xinh trong nhà đến các mô hình quy mô lớn, cảnh Chúa giáng sinh được đặt công phu trên các quảng trường, nhà thờ và thậm chí cả các tòa nhà công cộng, tạo nên không gian lễ hội sống động. Một số thị trấn còn tổ chức triển lãm presepi truyền thống, nơi khách tham quan có thể chiêm ngưỡng các bức tượng bằng gỗ, đất sét hay thạch cao, kể lại câu chuyện Chúa Jesus ra đời. Những cảnh này không chỉ tôn vinh truyền thống tôn giáo mà còn mang đến cảm giác ấm áp, gần gũi, giúp mọi người cảm nhận trọn vẹn tinh thần Giáng sinh của Ý.

Tái diễn cảnh Chúa giáng sinh. Ảnh: @italiakids

5. La Befana

Lễ Hiển Linh diễn ra vào ngày 6 tháng 1, đánh dấu sự kết thúc của mùa Giáng sinh ở Ý và cũng là dịp tặng quà cuối cùng trong mùa lễ hội. Theo truyền thống, một “Ông già Noel thứ hai” đặc biệt sẽ đến thăm các gia đình vào ngày này. Nhân vật này chính là La Befana hay còn gọi là “phù thủy tốt bụng”. Truyền thuyết kể rằng bà đã không theo chân ba vị vua trong chuyến hành hương đến thăm Chúa Hài Đồng Jesus mà ở nhà dọn dẹp và quét lò sưởi. Tuy nhiên, vào ngày 6 tháng 1, La Befana sẽ ghé thăm từng gia đình, bỏ quà vào tất của trẻ em và quét lò sưởi để xua đi những điều xui xẻo, mang lại may mắn cho năm mới. Ngày lễ này được trẻ em vô cùng mong đợi, tạo nên một nét văn hóa đặc sắc, độc đáo và đầy màu sắc dân gian trong mùa Giáng sinh của Ý.

Lễ La Befana. Ảnh: @mytravelintuscany

6. Trượt tuyết lúc nửa đêm

Vì Ý là quê hương của phần dãy Alps hùng vĩ nên trượt tuyết luôn là một trong những hoạt động mùa đông yêu thích của người dân nơi đây. Một trong những truyền thống Noel ở Ý độc đáo và sôi động nhất diễn ra ở miền Bắc nước Ý, nơi các trượt viên lao xuống các sườn núi vào đúng nửa đêm ngày Giáng sinh. Đôi khi, họ mang theo đuốc soi đường, tạo nên những dòng ánh sáng lung linh uốn lượn theo sườn núi tuyết trắng, vừa đẹp mắt vừa đầy lễ hội. Trong khi trượt xuống, những chiếc chuông nhỏ được rung lên để báo hiệu không khí Giáng sinh lan tỏa khắp thung lũng. Truyền thống này không chỉ mang yếu tố giải trí mà còn là cách người Ý hòa mình vào thiên nhiên và đón chào mùa lễ với niềm vui, năng lượng tràn đầy, khiến bất kỳ ai chứng kiến cũng không khỏi thích thú và cảm nhận được tinh thần Giáng sinh đặc trưng của miền Bắc nước Ý.

Trượt tuyết lúc nửa đêm. Ảnh: @visittrentino.info

7. Kẹo, kẹo và nhiều kẹo hơn nữa

Nếu bạn là người hảo ngọt, Ý thực sự là điểm đến lý tưởng cho mùa Giáng sinh. Các khu chợ Giáng sinh và tiệm bánh trên khắp đất nước tràn ngập vô số món tráng miệng hấp dẫn, từ bánh quy Giáng sinh được trang trí công phu đến kẹo nougat thơm ngon. Tuy nhiên, nổi bật nhất vẫn là các loại bánh mì ngọt truyền thống như panettone hay pandoro, vốn trở thành biểu tượng của mùa lễ. Mỗi vùng miền lại có những đặc sản riêng với nhiều biến thể gần giống bánh ngọt hơn là bánh mì, nhưng đều mang hương vị đặc trưng, thơm mềm và béo ngậy. Người Ý thường thưởng thức những món này cùng cà phê hoặc rượu vang tráng miệng, tạo nên một trải nghiệm Giáng sinh đầy ấm áp và ngọt ngào. Không khí lễ hội càng thêm phần sống động khi mọi người mua sắm, trao quà và chia sẻ hạnh phúc qua từng chiếc bánh và viên kẹo nhỏ.

Kẹo ngập tràn trong mùa Giáng sinh ở Ý. Ảnh: @italia.it

8. Trao đổi quà tặng

Khác với Mỹ, nơi mở quà Giáng sinh thường diễn ra vào sáng ngày 25 tháng 12, ở Ý không có một ngày cố định để trao đổi quà tặng. Một số gia đình Ý lựa chọn mở quà vào đúng ngày Giáng sinh, trong khi nhiều người lại chọn đêm Giáng sinh, hoặc thậm chí sớm hơn tùy theo truyền thống gia đình. Ở miền Bắc nước Ý, còn có một truyền thuyết đặc biệt về Thánh Lucia, người mang quà đến cho trẻ em vào ngày 13 tháng 12. Truyền thống này không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn tạo nên không khí lễ hội kéo dài từ đầu tháng 12 đến hết Giáng sinh. Việc trao quà thường đi kèm với những lời chúc tốt lành, làm tăng sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình và bạn bè. Chính sự đa dạng về thời điểm mở quà đã khiến Giáng sinh ở Ý trở nên độc đáo, mang đậm nét văn hóa và phong tục truyền thống riêng.

Người Ý trao đổi quà tặng vào dịp Noel. Ảnh: @parkervill.as

9. Thắp sáng cây thông Noel

Giống như ở Mỹ, cây thông Noel là biểu tượng không thể thiếu trong ngày lễ Giáng sinh ở Ý và điều đặc biệt là hầu hết các cây thông đều được thắp sáng cùng một ngày. Ngày 8 tháng 12, một ngày lễ tôn giáo truyền thống đồng thời là ngày lễ quốc gia để tưởng nhớ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, trở thành thời điểm quan trọng để các thị trấn và thành phố trên khắp đất nước dựng và trang trí cây thông Noel tại quảng trường trung tâm. Những cây thông lớn lấp lánh đèn màu, vòng hoa và đồ trang trí thủ công, tạo nên không gian lễ hội rực rỡ và ấm áp. Các gia đình Ý cũng thường trang trí cây thông tại nhà, treo những món đồ trang trí truyền thống và thưởng thức bánh kẹo trong khi cùng nhau ngắm cây thông sáng rực. Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn là dịp để cả cộng đồng và gia đình quây quần, lan tỏa niềm vui và tinh thần Giáng sinh.

Thắp sáng cây thông Noel. Ảnh: @facebook

Truyền thống Noel ở Ý - Người dân thường ăn gì?
 

Cá và hải sản 

Truyền thống Công giáo cấm ăn thịt vào các buổi tối trước các ngày lễ tôn giáo. Vì vậy, hầu hết người Ý đều ăn một bữa tiệc cá vào đêm Giáng sinh. Nếu bạn đến một cửa hàng bán cá vào sáng ngày 24 ở bất kỳ thành phố nào của Ý, bạn sẽ thấy hàng trăm túi ni lông ướp đá, mỗi túi đều có tên họ của một người nào đó ở bên ngoài và hàng chục loại cá ở bên trong. 

Điểm nhấn nằm ở độ tươi ngon và đa dạng, cả về loại hải sản lẫn phương pháp chế biến. Và dĩ nhiên, các món hải sản và món ăn đặc trưng sẽ khác nhau tùy theo vùng miền. Bạn có thể bắt đầu với món frittura di pesce (cá chiên), bao gồm mực ống, bạch tuộc con hoặc paranza (cá nhỏ thập cẩm). Ở miền Bắc nước Ý, bạn chắc chắn sẽ tìm thấy baccalà (cá tuyết muối) và xa hơn về phía Nam là capitone (lươn).

Bữa tiệc cá và hải sản. Ảnh: @happyrentals

Mì ống, khoai tây và bánh ngọt 

Dĩ nhiên, nhắc đến ẩm thực Giáng sinh Ý thì không thể không nhắc đến mì ống. Mì Linguine tôm hùm, mì spaghetti ngao, mì paccheri ai frutti di mare (mì sợi ngắn với hải sản thập cẩm)... gì cũng có. Cá nướng nguyên con kèm khoai tây thường được dùng làm món secondo và bánh quy Giáng sinh thường xuất hiện trước thánh lễ nửa đêm. 

mì paccheri ai frutti di mare. Ảnh: @caravelli.co.uk

Món khai vị 

Món khai vị gần như luôn bao gồm thịt xông khói và phô mai. Thực tế, nhiều vùng còn có món "salami Giáng sinh" đặc biệt, được ướp muối cho đến tận lễ. Các món cầu kỳ hơn cũng phổ biến, chẳng hạn như vitello tonnato (thịt bê quay lạnh với sốt mayonnaise cá ngừ) hoặc vô số biến thể của món frittata . 

Món khai vị vitello tonnato. Ảnh: @sofiedumont

Panettone và pandoro 

Và dĩ nhiên, khi nói về ẩm thực Giáng sinh của Ý, không thể bỏ qua các món tráng miệng, có hai loại phổ biến nhất là panettone và pandoro. Cả hai đều là những chiếc bánh ngọt, giống như bánh mì, những hộp bánh này có thể được tìm thấy xếp chồng cao trong các cửa hàng vào những tuần trước Giáng sinh. Panettone có nguồn gốc từ Milan, là một loại bánh bông lan, có hình dạng hơi giống một chiếc bánh muffin cỡ lớn, điểm xuyết trái cây khô và nho khô. Pandoro (nghĩa đen là "bánh mì vàng") đến từ Verona, có hình ngôi sao với kết cấu ẩm hơn, đặc hơn, thường được phục vụ với đường bột.

Bánh Panettone. Ảnh: @italyperfect

Những truyền thống Noel ở Ý mang đến cho mùa lễ một sức hấp dẫn đặc biệt, từ bữa tiệc Bảy Con Cá, cảnh Chúa giáng sinh thủ công, nhạc kèn túi dân gian đến những lễ hội trượt tuyết độc đáo và thắp sáng cây thông rực rỡ. Mỗi phong tục đều phản ánh đậm nét văn hóa, lịch sử và niềm tin tôn giáo của người Ý, đồng thời tạo cơ hội cho gia đình và cộng đồng sum họp, chia sẻ yêu thương. Khi trải nghiệm Giáng sinh tại Ý, bạn không chỉ được thưởng thức ẩm thực tinh tế và các món tráng miệng ngọt ngào mà còn được hòa mình vào bầu không khí lễ hội đậm chất truyền thống. Chính sự kết hợp giữa linh thiêng, vui tươi và ấm áp này đã làm nên sức hút đặc biệt, khiến truyền thống Noel ở Ý trở thành một trải nghiệm khó quên cho bất kỳ du khách nào.

Hà My (tổng hợp) - luhanhvietnam.com.vn