Khám phá Cung Nam Phương Hoàng Hậu Đà Lạt: Dinh thự của vị Hoàng hậu cuối cùng

Ở Đà Lạt không chỉ có thiên nhiên cảnh đẹp mà còn có những công trình kiến trúc đậm dấu ấn của thời gian, trong đó có không ít công trình mang trong mình những dấu ấn gắn liền với lịch sử và những con người trong những thời đại đã qua và Cung Nam Phương Hoàng hậu là một trong những công trình như thế. Đây không đơn thuần chỉ là một ngôi biệt thự Pháp cổ với kiến trúc ấn tượng mà còn là một chứng nhân lịch sử, nơi lưu giữ một phần ký ức về Nam Phương Hoàng hậu, vị Hoàng hậu cuối cùng của triều Nguyễn. Khám phá Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt, du khách như được ngược dòng thời gian, ngắm nhìn những hiện vật nguyên bản và lắng nghe những giai thoại về vị Hoàng hậu tài sắc gắn liền với một giai đoạn lịch sử đầy biến động của đất nước.

Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt ở đâu? Cập nhật giá vé và giờ mở cửa 2026

Vị trí , cách di chuyển

Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt nằm trong khuôn viên của Bảo tàng Lâm Đồng tại địa chỉ số 4 đường Hùng Vương, thuộc phường Xuân Hương, tỉnh Lâm Đồng (tức Phường 10, Thành phố Đà Lạt cũ). Căn biệt thự cổ này nằm cách trung tâm thành phố khoảng 3km theo hướng Đông Nam, ngay vị trí cửa ngõ tiến vào trung tâm, chỉ cách Chợ Đà Lạt và Hồ Xuân Hương khoảng hơn 3km theo hướng Đông Bắc.

Cung Nam Phương Hoàng hậu nằm ở bên trong khuôn viên của Bảo tàng Lâm Đồng. Ảnh: phanluong.

Du khách có thể di chuyển tới Cung Nam Phương Hoàng hậu theo nhiều lộ trình khác nhau tùy thuộc vào điểm xuất phát. Từ khu vực trung tâm thành phố muốn đến Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt, bạn chỉ cần đi theo trục đường Trần Quốc Toản, sau đó rẽ vào đường Yersin và tiếp tục đi thẳng đến đường Quang Trung rồi rẽ trái vào đường Hùng Vương. Khi nhìn thấy tấm biển Bảo tàng Lâm Đồng, bạn chỉ cần rẽ vào và men theo một con đường nhỏ uốn lượn trong khuôn viên là sẽ bắt gặp một tòa dinh thự màu vàng với kiến trúc Pháp đặc trưng, ẩn hiện dưới những hàng thông già, đó chính là Cung Nam Phương Hoàng hậu. Theo kinh nghiệm du lịch Đà Lạt của du khách thì vị trí của Cung Nam Phương Hoàng hậu  rất thuận tiện để kết nối với các tuyến điểm tham quan lân cận theo trục hướng đi Trại Mát nên bạn có thể kết hợp check-in nhiều địa điểm trong cùng một lịch trình.

Giá vé tham quan và giờ mở cửa

Vì Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt nằm trong khuôn viên của Bảo tàng Lâm Đồng, nên du khách sẽ không cần phải mua vé riêng biệt, thay vào đó chỉ cần mua vé vào cổng của bảo tàng là 22.000 đồng/người lớn là đã có thể thoải mái tham quan tất cả các hạng mục trong khuôn viên của bảo tàng bao gồm: Khu trưng bày khảo cổ, cung điện hoàng gia hay nhà sàn truyền thống của người Tây Nguyên... Với du khách là trẻ em, bảo tàng hoàn toàn miễn phí vé tham quan Cung Nam Phương Hoàng hậu  và Bảo tàng. 

Khung giờ hoạt động của Bảo tàng Lâm Đồng và Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt sẽ bắt đầu từ 7:30 sáng đến 11:00 trưa và 13:30 đến 17:00 chiều. Theo kinh nghiệm của các hướng dẫn viên bản địa, thời điểm lý tưởng để ghé thăm nơi đây là từ 8:30 đến 10:00 buổi sáng hoặc 14:00 đến 15:30 buổi chiều, bởi lúc này khung cảnh của khu biệt thự dường như trở nên lung linh hơn và các góc check-in sẽ có hiệu ứng ánh nắng xuyên qua các vòng kính hay ô cửa sổ tạo nên một bối cảnh rất đẹp để sống ảo.

Khu biệt thự mở cửa tất cả các ngày trong tuần để phục vụ du khách thăm quan. Ảnh: @hangotram.

Lịch sử Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt "món hồi môn" quý từ Quận công nức tiếng xứ Nam Kỳ

Hoàng hậu Nam Phương (1914 – 1963), tên khai sinh là Nguyễn Hữu Thị Lan. Bà là một người phụ nữ nổi tiếng với lòng nhân từ và nét đẹp thanh cao, là con gái của Quận công Nguyễn Hữu Hào, một gia tộc Công giáo giàu có và quyền thế bậc nhất tại xứ Nam Kỳ lục tỉnh. Năm 1934, bà chính thức kết hôn với Hoàng đế Bảo Đại và trở thành Hoàng hậu của triều Nguyễn.

Thực tế, Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt hiện tại không phải được xây dựng bởi triều đinh nhà Nguyễn hay chính Nam Phương Hoàng hậu mà người xây dựng căn biệt thự này là ông Nguyễn Hữu Hào, cha đẻ của Hoàng hậu. Vào năm 1932, ông Nguyễn Hữu Hào cho xây dựng biệt thự ở Đà Lạt để làm nơi nghỉ dưỡng cho gia đình, năm 1934 khi Nam Phương Hoàng hậu kết hôn với Vua Bảo Đại ông mới tặng tòa biệt thự cho con gái như một món quà hồi môn. Kể từ đó, căn biệt thự là tài sản riêng của Hoàng hậu Nam Phương và trong suốt giai đoạn từ năm 1934 đến năm 1940 thì đây chính là nơi nghỉ dưỡng và trú chân quen thuộc của gia đình Hoàng hậu mỗi khi lên cao nguyên nghỉ mát.

Ngay cả trong giai đoạn 1945 với những biến cố lịch sử quan trọng, cho đến trước khi bà lên đường sang Pháp định cư vào năm 1947 và sau đó không còn quay trở lại, thì Cung Nam Phương ở Đà Lạt vẫn là nơi lưu giữ nhiều kỷ niệm cá nhân gắn liền với một phần ký ức quan trọng của cuộc đời Hoàng hậu.

Trải qua hơn 100 năm, tòa dinh thự đã có giai đoạn vắng chủ và bỏ hoang một thời gian dài. Đến năm 1999, Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt được chính thức giao cho Bảo tàng Lâm Đồng quản lý và đến năm 2011 nơi đây được mở cửa đón khách tham quan và trở thành một trong những địa điểm du lịch ở Đà Lạt rất nổi tiếng.

Ảnh chụp của Cung Nam Phương trước đây. Ảnh: ST

Kiến trúc Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt và giai thoại về đường hầm bí mật

Với lịch sử hơn một thế kỷ, trải qua nhiều thăng trầm biến động của lịch sử cùng sự tàn phá của thời gian, Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt vẫn còn nguyên vẹn và là một trong những tuyệt tác kiến trúc Đông - Tây kết hợp đầy ấn tượng của Đà Lạt.

Kiến trúc Pháp đặc trưng

Tổng thể tòa dinh thự Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt được xây dựng trên diện tích khoảng 500 m², bao gồm kết cấu một tầng hầm, một tầng trệt và hai tầng lầu. Theo các kiến trúc sư thì căn biệt thự này được xây dựng theo lối kiến trúc Art Deco, một kiểu kiến trúc khá thịnh hành ở Châu Âu trong những năm thập niên 1930, tuy nhiên cũng đã được biến tấu một cách khéo léo để phù hợp hơn với đặc thù của vùng khí hậu cao nguyên.

Tổng quan kiến trúc bên ngoài của biệt thự với màu vàng nổi bật. Ảnh: Ghiền Đà Lạt

Ở bên ngoài, căn biệt thự có hình thức bề thế với màu vàng rất nổi bật, tường và nền của biệt thự được xây dựng bằng gạch đá có độ dày khoảng 40cm để giữ ấm vào mùa đông và mát mẻ vào mùa hè. Hệ thống cửa, cầu thang và sàn nhà đều được làm từ chất liệu gỗ cao cấp mang đến vẻ sang trọng và ấm cúng. 

Các tầng lầu của biệt thự đều xây dựng theo kiểu ngũ giác vọng nguyệt với mái ngói nhô ra các phía. Dinh thự có hệ thống cửa sổ dày đặc và các khối hình học vòm tròn, hình chữ nhật đan xen cùng với kính màu nhập trực tiếp từ Pháp, mang tới hiệu ứng khúc xạ ánh sáng khá đặc biệt. 

Dấu ấn kiến trúc Pháp phong cách Art Decor khá rõ nét. Ảnh: FB/ngochann.

Bên trong cung điện cũng là những điểm nhấn rất đặc trưng của kiến trúc Pháp với phần đường chỉ nhà và trần được chạm trổ hoa văn thạch cao tinh xảo, hệ thống lò sưởi riêng cho mỗi phòng được ốp bằng đá hoa cương quý hiếm.

Về tổng thể thì kiến trúc của Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt là một kiểu công trình kiến trúc hình khối được thiết kế khá thoáng về không gian, đường nét kiến trúc theo kiểu vừa kinh điển nhưng cũng pha trộn chút hiện đại với phong cách tân cổ điển làm chủ đạo nhưng đã được làm mềm hóa với những họa tiết mang phong cách cổ điển Châu Âu và kiến trúc Phương Đông.

"Đường hầm bí mật" dưới lòng đất?

Một trong những thông tin khiến nhiều người tò mò khi nói tới kiến trúc của Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt chính là đường hầm bí mật dưới lòng đất. Theo đó, đường hầm bí mật này đã được phát hiện trong quá trình trùng tu biệt thự từ năm 2008. Đây dường như là một lối thoát hiểm bí mật đã được ngụy trang một cách khéo léo ngay dưới chân cầu thang của tầng hầm biệt thự dẫn ra ngoài khuôn viên của Bảo tàng Lâm Đồng, kết nối với một hệ thống địa đạo quy mô và dường như để dẫn tới các tòa dinh thự lớn của Vua Bảo Đại.

Theo dự đoán, đường hầm của Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt có thể được kết nối đến hệ thống đường hầm bí mật của Dinh I và Dinh III Vua Bảo Đại. Xét về vị trí địa lý thì Cung Nam Phương nằm ở giữa Dinh III và Dinh I với khoảng cách từ 1km đến 2 km. Ở Dinh I, người ta đã phát hiện một hệ thống đường hầm bí mật được xuất phát từ phòng ngủ của nhà vua xuyên xuống lòng đất, sau đó rẽ tới bãi đáp trực thăng và một nhánh khác rẽ tới khuôn viên của Dinh III dọc theo đường Hùng Vương. Và theo phỏng đoán thì có thể đường hầm ở Cung Nam Phương Hoàng hậu còn thông với hệ thống đường hầm dẫn tới nhà ngự lâm quân của Vua Bảo Đại, hay xa hơn là dẫn tới các căn biệt thự nổi tiếng khác như biệt điện Trần Lệ Xuân hoặc khách sạn Langbian Palace…

Dù vậy, dường như tất cả các thông tin về căn hầm bí mật của Cung Nam Phương Hoàng hậu ở Đà Lạt vẫn chưa được xác thực, mà vẫn đang trong quá trình thu thập tư liệu và có thể tiến hành khai thông phục vụ du lịch trong tương lai.

Những thông tin về đường hầm bí mật ở Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt luôn là điều khiến người ta tò mò. Ảnh: Bảo tàng Lâm Đồng

Khám phá không gian Cung Nam Phương Hoàng hậu tại Đà Lạt

Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt hiện tại là một điểm tham quan hấp dẫn nơi du khách có thể khám phá rất nhiều không gian. Từ ngoài cổng đi theo con đường uốn lượn quanh đồi thông, nối tiếp những bậc tam cấp đi lên, bạn sẽ bắt gặp căn biệt thự màu vàng với dáng vẻ vừa uy nghiêm vừa thơ mộng. 

Biệt thự này có tất cả ba tầng, diện tích sử dụng khoảng 500 mét vuông. Tầng một của dinh thự gồm các không gian phòng chờ, phòng tiếp khách, phòng mời cơm và các gian phòng ở đây thông với nhau qua những ô cửa vòm lớn. Hiện tại, các căn phòng ở tầng một đã được làm nơi trưng bày hiện vật và đồ dùng hàng ngày của gia đình Nam Phương Hoàng hậu sử dụng trong thời gian lưu trú từ khoảng năm 1946 cho tới trước khi bà chính thức sang Pháp vào năm 1947 như: bàn ghế khảm xà cừ, cuốn thư cổ kính, các hiện vật gốm sứ ngự dụng, chén bạc, đĩa ngọc, bình hoa men lam quý hiếm, chiếc bàn dài gỗ sồi…

Không gian tầng 1 Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt, nơi lưu giữ nhiều cổ vật men lam và nội thất khảm xà cừ quý hiếm. Ảnh: Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng

Tầng hai của Cung Nam Phương là không gian cá nhân và là nơi ở chính của Hoàng hậu và gia đình. Tầng này có phòng ngủ của Hoàng hậu, phòng của cựu hoàng Bảo Đại cùng với phòng của các hoàng tử, công chúa… Trong đó phòng ngủ của Hoàng hậu có vị trí và hướng nhìn đẹp nhất khi đón trọn ánh nắng qua những ô cửa sổ lớn và view hướng ra thung lũng.

Tham quan tầng hai của Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt, du khách sẽ được ngắm nhìn những hiện vật nguyên bản được bảo quản một cách nghiêm ngặt từ chiếc giường ngủ bằng gỗ quý đến bàn trang điểm, gương soi của Hoàng hậu, tủ quần áo lớn của bà hay chiếc đàn piano cổ có xuất xứ từ Paris. Đặc biệt phải kể tới là bộ triều phục màu vàng nguyên bản, một di sản vô giá gắn liền với vị Hoàng hậu cuối cùng của nhà Nguyễn. Được biết, theo nguyên tắc hoàng gia thì màu vàng (tức hoàng sắc) là màu độc quyền của vua và việc Nam Phương Hoàng hậu được sử dụng triều phục màu vàng, chính là sự trân trọng và tình yêu đặc biệt mà Vua Bảo Đại đã dành cho bà.

Một góc phòng ngủ của Nam Phương Hoàng hậu trên tầng 2, nơi có bộ triều phục màu vàng được trưng bày trang trọng. Ảnh: Bảo tàng Lâm Đồng

Tầng 3 của biệt thự là nơi thường được để tổ chức yến tiệc, tuy nhiên hiện tại đã trở thành nơi trưng bày các vật dụng được gia đình Nam Phương Hoàng hậu sử dụng. Tiếp tới là tầng cao nhất là nơi dành riêng cho việc lưu trữ văn hóa và thưởng lãm cảnh quan, ở đây du khách có thể ngắm nhìn những hiện vật trưng bày quý hiếm có nguồn gốc từ triều đại nhà Nguyễn như sắc phong, ngọc tỷ phục chế, các văn bản hành chính hay các bức ảnh tư liệu đen trắng ghi lại những khoảnh khắc đời thường hay những chuyến công du, hoạt động từ thiện của Nam Phương Hoàng hậu ở Đà Lạt.

Kinh nghiệm và lưu ý khi check-in Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt

Vì Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt nằm trong khuôn viên của Bảo tàng Lâm Đồng nên sau khi khám phá biệt thự, bạn có thể kết hợp tham quan các khu vực khác của bảo tàng, tìm hiểu và chiêm ngưỡng những hiện vật độc đáo quý hiếm gắn liền với Đà Lạt hay tham gia các trò chơi dân gian truyền thống ở bảo tàng.

Kiến trúc và khuôn viên của Cung Nam Phương Hoàng hậu rất đẹp, chính vì vậy khi đến đây bạn hẳn rằng sẽ không thể bỏ lỡ việc ghi lại những hình ảnh thật đẹp làm kỷ niệm. Không gian ở đây mang vibe retro lãng mạn nên bạn có thể sống ảo với những outfit hoài cổ như cổ phục, áo dài truyền thống hoặc các trang phục theo phong cách Tây phương như đồng phục, áo váy dáng dài theo hơi hướng vintage cổ điển. Rất nhiều góc check-in đẹp trong biệt thự mà bạn có thể tận dụng để sống ảo như bậc tam cấp lát đá rêu phong ở lối dẫn chính đi lên biệt thự, hay góc cửa sổ vòm ngập tràn ánh nắng ở tầng 2, hoặc chiếc đàn piano cổ của Hoàng hậu…

Check-in Bảo tàng Lâm Đồng và khám phá Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt, du khách lưu ý lưu giữ đồ cá nhân ở khu vực tủ đã được bố trí theo quy định, chỉ nên mang theo điện thoại, máy ảnh và ví tiền nhỏ khi bước vào tham quan khuôn viên bên trong dinh thự. Điều này sẽ giúp cho không gian tham quan sẽ luôn thông thoáng và du khách sẽ thoải mái hơn khi di chuyển.

Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt vẫn còn lưu giữ nguyên vẹn toàn bộ nội thất đồ gỗ và đặc biệt là khu vực trưng bày với những di sản cổ vật vô giá, chính vì vậy trong quá trình tham quan du khách tuyệt đối không được chạm tay vào các hiện vật hay tự ý ngồi lên các vật dụng trưng bày như giường, ghế mà chưa có sự đồng ý của nhân viên thuyết minh. Thay vào đó, hãy ngắm nhìn di sản bằng mắt và lưu giữ những hình ảnh thông qua ống kính.

Các công trình kiến trúc gắn liền với Nam Phương Hoàng hậu khác

Ngoài Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt thì vẫn còn có nhiều công trình kiến trúc khác gắn liền với cuộc đời của vị Hoàng hậu cuối cùng triều Nguyễn, trong đó phải kể tới lăng mộ Quận công Nguyễn Hữu Hào hay Tu viện Đức Bà Lâm Viên và đặc biệt là Cung An Định ở Huế.

1. Lăng mộ Quận công Nguyễn Hữu Hào 

Lăng Quận công Nguyễn Hữu Hào Đà Lạt nằm trên một ngọn đồi cao gần thác Cam Ly và cách Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt không xa. Công trình này được chính Hoàng hậu Nam Phương cho xây dựng từ 1937 đến 1941 với bố cục đăng đối, kiến trúc truyền thống đặc trưng đậm dấu ấn Phương Đông. 

Quần thể lăng mộ không quá đồ sộ nhưng lại có những điểm nhấn rất riêng, tĩnh lặng như những mảnh ký ức của vị Hoàng hậu cuối cùng tại vùng đất Lâm Viên xưa. Đây cũng là một trong những công trình kiến trúc mang dấu ấn của Hoàng hậu và đến nay cũng là một điểm đến quen thuộc trong mắt nhiều du khách.

2. Tu viện Đức Bà Lâm Viên

Với du khách thì hẳn rằng cái tên Tu viện Đức Bà Lâm Viên không quá quen thuộc, thế nhưng cùng với Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt thì đây cũng là một trong những nơi gắn liền với dấu ấn của vị Hoàng hậu cuối cùng tại xứ sương mù. Hoàng hậu đã từng hỗ trợ các nữ tu dòng Đức Bà đến từ Pháp để mở trường tại Đà Lạt. Và năm 1935 chính Hoàng hậu là người vận động, bảo trợ để dòng nữ tu Đức Bà Paris xây dựng tu viện tại Đà Lạt. Khuôn viên nơi này không quá lộng lẫy, đồ sộ nhưng lại mang nét cuốn hút rất riêng, tĩnh lặng, nhẹ nhàng.

3. Cung An Định Huế

Bên cạnh Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt thì Cung An Định Huế chính là nơi gắn bó nhất với đời sống cá nhân của Hoàng hậu. Nằm bên dòng sông An Cựu xứ Huế, Cung An Định không chỉ đơn thuần là một công trình kiến trúc đẹp của cố đô với sự giao thoa giữa vẻ đẹp kiến trúc Á Đông và những đường nét kiến trúc Châu Âu đương thời. Cung An Định chính là tư dinh của Vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương tai cố đô Huế. 

Cuộc sống của Nam Phương Hoàng hậu sau khi kết hôn cùng Vua Bảo Đại và cả sau này khi cựu hoàng ra Hà Nội rồi sang Trung Quốc, Hồng Kông điều gắn liền với Cung An Định. Thời gian cuối ở lại Cung An Định cùng các con Hoàng hậu đã phải trải qua khoảng thời gian khó khăn với bao nỗi niềm, chua xót trước khi chính thức sang Pháp định cư và không bao giờ trở lại.

Cung Nam Phương Hoàng hậu Đà Lạt không chỉ là một chứng nhân lịch sử gắn liền với cuộc đời của vị Hoàng hậu cuối cùng của triều Nguyễn, mà còn là một điểm đến tuyệt đẹp dành cho những ai đang kiếm tìm nét đẹp của Đà Lạt xưa, cổ kính, tĩnh lặng nhưng cuốn hút đến nao lòng. Nếu bạn đang lên kế hoạch cho chuyến vi vu thành phố ngàn hoa, đừng quên đến với Cung Nam Phương Hoàng hậu và Bảo tàng Lâm Đồng để được chìm đắm trong không gian hoài cổ, chạm vào những ký ức hoàng gia xa xưa, ghi lại những bức ảnh thật đẹp. Chắc chắn, nơi đây sẽ để lại trong lòng bạn những dư âm khó phai mờ và là điểm nhấn thú vị trong chuyến đi của bạn.

Nguyệt Cát (Tổng hợp) - luhanhvietnam.com.vn 

Ảnh: Internet