Tìm hiểu nét văn hoá người Nhật truyền thống

Nhật Bản là đất nước có nền văn hoá đa dạng và đặc sắc trên thế giới, khó có thể “pha trộn” với bất kỳ quốc gia nào. Cùng khám phá văn hoá người Nhật ấn tượng và thú vị qua bài viết dưới đây của Lữ Hành Việt Nam.

1. Vài nét về Nhật Bản

Nhật Bản (Japan - tên gọi tắt là Nhật) là quốc gia thuộc khu vực Đông Á, có vị trí nằm bên sườn phía Đông của Lục Địa Châu Á. Diện tích của Nhật là 379.954km2, đứng ở vị trí thứ 60 trên thế giới. Dân số của Nhật đứng thứ 10 trên thế giới, ước tính khoảng 126 triệu người. Đất nước Nhật Bản có khí hậu ôn đới đặc trưng, phân thành 4 mùa trong năm. Xứ Phù Tang còn nổi tiếng với quần đảo núi lửa và hiện có 186 núi lửa đang hoạt động. 

Mỗi khi nhắc tới Nhật Bản, người ta thường nghĩ tới hình ảnh một đất nước với những sản phẩm công nghệ cao, những thương hiệu nổi tiếng toàn cầu... Tuy nhiên, xứ sở mặt trời mọc này còn thu hút khách du lịch đến đây tham quan với số lượng rất đông nhờ những nét đẹp trong văn hóa, làm nên tính đặc sắc như nghi lễ cúi đầu đầy lễ nghĩa, nghệ thuật trà đạo thanh tịnh, Samurai hào hiệp.... Cùng theo dõi phần tiếp theo của bài viết!

>>>> XEM THÊM: Khám phá Ga Tokyo: Trải nghiệm tham quan tại nhà ga rộng lớn

2. Những nét đặc trưng nổi bật của văn hóa Nhật Bản

Nét đặc trưng trong văn hoá người Nhật là sự hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại, tạo nên sự độc đáo và cuốn hút. Cùng tìm hiểu chi tiết dưới đây:

2.1. Văn hóa trà đạo lâu đời

Văn hoá trà đạo ở Nhật có từ những năm cuối thế kỷ VII và trở thành nghệ thuật thưởng thức trà của người dân đất nước mặt trời mọc. Họ thưởng thức trà theo tinh thần: Hoà (hoà bình) - kính (tôn trọng bề trên và yêu thương con cháu) - thanh (thanh khiết) - tịch (giới hạn mỹ học cao nhất của trà đạo). Trà đạo là cách pha matcha theo phương pháp truyền thống, cho bột trà và nước nóng vào bát rồi khuấy đều bằng rổ đựng tre.

Cách thưởng trà của người Nhật cũng có sự đặc biệt: 

• Đầu tiên lấy bát bằng tay phải đặt ra trước mắt, sau đó chào chủ nhà và cầm bát trà.

• Xoay bát trà 2 lần theo chiều kim đồng hồ bên trái và uống làm 3 - 4 lần. Trong lần cuối uống tạo tiếng ồn để làm tín hiệu đã uống xong. Sau đó lau ống ngậm bằng ngón tay.

• Cuối cùng xoay bát trà ngược chiều kim đồng hồ 2 lần về trước và đặt vào vị trí rút bát.

2.2. Kimono - trang phục truyền thống của người dân Nhật Bản

Nét văn hoá người Nhật còn được thể hiện trong cách lựa chọn trang phục truyền thống, đó là Kimono (đồ để mặc hay y phục Nhật). Ở Nhật, cả nam và nữ đều có thể mặc Kimono, nhưng phụ nữ sẽ phổ biến và có hoa văn nổi bật hơn.

Kimono được làm từ nhiều loại chất liệu khác nhau như lụa, bông, len, hemp, polyester hoặc sợi tổng hợp...  Màu sắc Kimono thường thể hiện từng mùa trong năm, mùa xuân màu hồng nhạt, màu hè màu xanh da trời, mùa thu màu vàng cam, mùa đông màu tím than... Và Kimono thường được mặc vào các dịp như lễ trưởng thành, lễ tốt nghiệp, lễ hội truyền thống, lễ cưới, đời sống thường nhật.... 

Người Nhật rất chú ý đến cách mặc Kimono, luôn gập vạt trái lên trên vạt phải, vì gập ngược lại là dành cho... người đã khuất. Việc mặc Kimono đúng cách rất cầu kỳ, không đơn giản, đòi hỏi sự kiên nhẫn, cần có obi (thắt lưng), nhiều lớp áo lót, phụ kiện như zōri (dép) và tabi (tất trắng).

>>>> XEM THÊM: Hồ Kussharo: hồ miệng núi lửa lớn nhất ở Nhật Bản

2.3. Tinh thần võ sĩ Samurai

Bên cạnh trang phục, thì đời sống tinh thần cũng góp phần làm nên nét đặc sắc văn hóa người Nhật. Tinh thần võ sĩ Samurai, hay còn gọi là Bushido, là hệ thống đạo đức và triết lý sống của các võ sĩ Samurai Nhật Bản. Hình ảnh những Samurai mặc áo giáp, đeo bên hông cây Katana bảo vệ chủ nhân là hình tượng của xứ sở Phù Tang và có ảnh hưởng sâu rộng đến văn hóa người Nhật, kể cả sau khi giai cấp Samurai bị giải thể vào cuối thế kỷ 19. Để trở thành võ sĩ Samurai cần rèn luyện, có tính dũng cảm, lễ phép cũng như tự kiểm soát bản thân và danh dự. 

Samurai – không còn cầm kiếm, nhưng những đức tính chính của Bushido vẫn được in sâu trong tâm thức và lối sống của người Nhật hiện đại. Đó là người Nhật có ý thức trách nhiệm cao trong công việc, lễ độ và tôn trọng người khác trong cách hành xử, rèn luyện đạo đức và ý chí trong giáo dục... 

2.4. Đấu vật Sumo - môn thể thao quốc gia

Ngoài ra, võ sĩ Sumo trở thành biểu tượng trong văn hoá người Nhật và là môn thể thao quốc gia. Sumo có từ những năm của thế kỷ VIII và là cách để cầu mong cho một vụ mùa bội thu. Khi tham gia đấu vật Sumo sẽ có 2 người thi đấu trong vòng tròn. Người chiến thắng sẽ hạ đối thủ bằng sức và sự nhanh nhẹn của mình.

Ban đầu, Sumo được tổ chức như một nghi lễ để dự đoán mùa màng của năm đó. Dần dần, Sumo đã trở thành sự kiện của triều đình và kéo dài trong suốt 300 năm. Hiện tại, trong văn hóa người Nhật, đấu vật Sumo được tổ chức thi đấu chuyên nghiệp mỗi năm, gồm 6 giải lớn, kéo dài khoảng 15 ngày. Thứ hạng danh giá cao nhất là Yokozuna (võ sĩ tối cao), dưới đó là Ōzeki, Sekiwake, Komusubi và võ sĩ mới lên hạng Makuuchi thường gọi là Maegashira.

>>>> XEM THÊM:

• Du lịch Nhật Bản mùa hè - Ưu điểm và nhược điểm cần chú ý
• Hướng dẫn du lịch Nhật Bản dịp Tết Nguyên Đán

2.5. Ẩm thực Sushi và Sashimi

Sushi và Sashimi là hai biểu tượng đặc trưng nhất của nền ẩm thực Nhật Bản. Mặc dù, sử dụng nguyên liệu chính là hải sản tươi sống, nhưng Sushi và Sashimi có hình thức và cách thưởng thức khác biệt rõ rệt. 

Sushi là món ăn kết hợp giữa cơm trộn giấm (Shari) và hải sản, rau củ, trứng,… (Neta). Sushi có vị chua nhẹ của giấm, vị ngọt của hải sản và độ dẻo của cơm Nhật, được sử dụng như món ăn chính. Ở văn hóa người Nhật, riêng sushi đã có 6 loại cơ bản gồm: 

• Nigiri: Cơm được nắm hình thuôn hoặc khối nhỏ, ở phía trên đặt một lát cá sống như cá ngừ, cá hồi... hoặc hải sản như tôm, bạch tuộc.
• Maki: Cơm và nhân được cuộn trong rong biển bằng mành tre rồi cắt khoanh.
• Temaki: Rong biển cuộn hình nón, bên trong có nhân như cơm, cá, rau củ. 
• Chirashi: Cơm đựng trong bát, rải lên là các loại hải sản sống, trứng cá, rau củ.
• Oshi: Sushi ép khuôn, phổ biến ở vùng Kansai.

• Sake - Cá hồi có màu cam đẹp mắt, vị béo ngậy, phù hợp cho người mới ăn Sashimi. 
• Maguro - Cá ngừ có vị đậm, là loại phổ biến, phù hợp cho người mới tập tành ăn Sashimi. 
• Hamachi - Cá cam Nhật được tín đồ ẩm thực thích nhờ vị ngọt, thịt chắc và béo nhẹ.

Sushi và Sashimi không chỉ là món ăn, mà còn là văn hóa người Nhật thể hiện việc tôn trọng nguyên liệu tươi sống của đại dương, nâng cao tính kỷ luật và tính tập trung... 

>>>> XEM THÊM: 11+ món ăn đường phố và 8 khu phố ẩm thực Nhật Bản không thể bỏ qua

2.6. Văn hóa cúi đầu trong giao tiếp

Văn hoá người Nhật còn thể hiện trong cách cúi đầu chào nhau khi giao tiếp. Không đơn thuần hành động xã giao, cúi đầu còn mang nhiều tầng ý nghĩa, bày tỏ sự tôn trọng, khiêm nhường, biết ơn, xin lỗi và cả thân thiện, tùy vào mỗi ngữ cảnh. Văn hóa người Nhật có 3 kiểu chào phổ biến gồm: 

• Eshaku: Đây là kiểu cúi chào nhẹ nhàng nhất, chào xã giao khi gặp đồng nghiệp hoặc người mới gặp lần đầu hay người quen biết nhưng không thân thiết. Để thực hiện cách chào Eshaku, chỉ cần cúi nhẹ phần thân và đầu khoảng 15 độ trong vòng 1 giây.
• Keirei: Đây là kiểu cúi chào tiêu chuẩn, thường chào hỏi khách hàng, cấp trên hoặc người lớn tuổi... thể hiện sự tôn trọng. Để thực hiện kiểu cúi chào này, hãy cúi đầu khoảng 30 độ và giữ trong khoảng 2-3 giây.
• Saikeirei: Đây là kiểu cúi chào sâu nhất, thể hiện sự tôn trọng hoặc xin lỗi chân thành và sâu sắc tới đối phương. Để thực hiện kiểu cúi chào này, bạn cần phải cúi đầu khoảng 45 độ và giữ nguyên tư thế này trong khoảng 3 giây hoặc thậm chí 1 phút. 

>>>> XEM THÊM: Top những điều thú vị nên làm khi du lịch Nhật Bản mùa xuân

2.7. Manga - Anime mang đậm văn hóa tinh thần xứ sở hoa anh đào

Nếu Sushi và Kimono là biểu tượng truyền thống, thì Manga và Anime là nét văn hóa người Nhật biểu tượng cho "linh hồn hiện đại" thể hiện sự sáng tạo không giới hạn. Manga là bộ truyện tranh, có cốt truyện khá đặc sắc biểu hiện giá trị văn hoá của đất nước Nhật Bản, được vẽ theo phong cách riêng, in đen trắng, đọc từ phải sang trái. Còn Anime là "biến thế" của Manga được đưa vào phim ảnh. 

Manga - Anime không chỉ phổ biến trong nước mà còn có tầm ảnh hưởng toàn cầu, đặc biệt ở châu Á, Mỹ, và châu Âu. Đằng sau những câu chuyện phiêu lưu kỳ ảo, Manga - Anime còn phản ánh được lịch sử, văn hóa người Nhật và mang thông điệp sâu sắc trở thành người có ích cho xã hội, khát vọng vươn lên....

2.8. Văn hóa Geisha từ lâu đời

Cuối cùng, Geisha chính là nét văn hoá người Nhật lâu đời xuất hiện tại các thành phố lớn ở đất nước mặt trời mọc từ thế kỷ XVII. Nguồn gốc của Geisha là những nghệ sĩ bán nghệ không phải là kỹ nữ như những hiểu lầm phổ biến. Họ là người thể hiện khả năng ca hát của mình và nhảy múa để kiếm thu nhập sinh sống. 

Geisha thời hiện đại vẫn còn tồn tại ở các thành phố như Kyoto, Kanazawa... nhưng chiếm số lượng ít. Họ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn nghệ thuật truyền thống, biểu tượng cho vẻ đẹp thuần Nhật. 

Văn hóa Geisha từ lâu đời tại đất nước mặt trời mọc. Ảnh: tcdulichtphcm

Tìm hiểu nét văn hoá người Nhật truyền thống cũng là cách để hiểu rõ hơn về xứ Phù Tang và có trải nghiệm tuyệt vời nhất trong chuyến đi sắp tới. Hãy cùng đặt tour du lịch Nhật Bản trọn gói để cùng Lữ Hành Việt Nam khám phá những nét văn hoá đặc sắc nhất của đất nước mặt trời mọc nhé!

>>>> XEM THÊM:

• Công viên Hitachi Kaihin Nhật Bản – ‘thiên đường hoa’ tuyệt đẹp
• Phố Nhật Bản Oishi Town Sài Gòn: Toạ độ sống ảo và ăn chơi siêu vui thu hút giới trẻ