Trải nghiệm cà phê vợt Sài Gòn - Chút nhớ thương xưa cũ giữa lòng phố thị

Nếu như có ai hỏi Sài Gòn có gì đặc biệt khiến người ta phải lưu luyến khi nhắc đến thì hẳn rằng cà phê vợt là cái tên sẽ được nhắc đến. Không xa hoa, không náo nhiệt, cà phê vợt Sài Gòn lưu giữ cả một nếp sống, văn hóa riêng của xứ sở. Chỉ với chiếc vợt vải, ấm nước sôi cũ kỹ và vài muỗng cà phê bột là đã đủ để tạo nên một thức uống trứ danh gắn liền với hồi ức của người dân thành phố.

Du lịch Sài Gòn, ghé một quán cà phê vợt, giữa phố xá náo nhiệt, nghe mùi hương cà phê nồng nàn, nhìn làn khói bốc lên nhẹ nhẹ từ những chiếc vợt cũ kỹ, bạn sẽ hiểu tại sao ở thành phố này cà phê vợt không chỉ là một loại đồ uống mà là cả một nghi thức, một nét văn hóa riêng có. Người ta uống cà phê vợt không chỉ là để uống mà còn để gặp gỡ, trò chuyện và tận hưởng xúc cảm bình yên ngay giữa lòng phố thị, và trải nghiệm loại thức uống này sẽ mang đến cho bạn một hành trình cảm xúc thật đặc biệt.

Cà phê vợt là  nét văn hóa độc bản lưu giữ linh hồn xưa cũ của Sài Gòn. Ảnh: @hifasne

Cà phê vợt Sài Gòn, thức uống nhuốm màu thời gian

Không ai biết chính xác cà phê vợt Sài Gòn xuất hiện từ khi nào, chỉ biết rằng trước khi cà phê phin hay cà phê pha máy xuất hiện thì từ những năm 90, người Sài Gòn thích uống cà phê vợt hay còn gọi là cà phê kho, cà phê bít tất. Cách pha cà phê này có nguồn gốc từ cộng đồng người Hoa Sài Gòn, dần dã phát triển và lan rộng ở khắp thành phố. Vào những năm 90 thì cà phê vợt được xem như thức uống bình dân của người lao động bình dân, còn cà phê phin là loại thức uống cho người thuộc tầng lớp trung lưu và thượng lưu.

Cà phê vợt xuất hiện từ rất lâu đời tại Sài Gòn. Ảnh: @liem151.

Mặc dù rất bình dân nhưng để pha chế cà phê vợt, người ta phải có sự tỉ mỉ và kỳ công nhất định. Cà phê đã rang và xay mịn sẽ cho vào những chiếc vợt được làm bằng vải, tiếp đó người ta sẽ dùng nước đang sôi để châm vào vợt liên tục, đảo đều, nhúng vợt vào những chiếc siêu đất nung, loại thường dùng để đun thuốc bắc. Những chiếc siêu luôn được đặt trên bếp than củi, giữ cho nhiệt độ của cà phê trong siêu ấm nóng.

Công đoạn châm nước sôi và đảo đều cà phê trong chiếc vợt vải truyền thống đòi hỏi sự tỉ mỉ, kỳ công. Ảnh: @minhnhut_

Một nét đặc biệt khác của cà phê vợt Sài Gòn so với cà phê phin là kết cấu lỏng hơn nhưng hậu vị lại rất sâu, mượt và mùi thơm nồng nhưng không đắng gắt hay đậm đặc. Bên cạnh mùi cà phê thì còn có cả mùi khói bếp hòa quyện tạo nên một tầng hương vị vừa mộc mạc, vừa quyến rũ khó có loại cà phê nào sánh được.

Vị cà phê vợt có tầng riêng, thơm, đậm nhưng không gắt hay vội vã để người ta dễ dàng cảm nhận được mà không bị choáng ngợp. Bằng cách nấu chậm qua túi vải trên lửa nhỏ nên cà phê giữ lại hậu ngọt tự nhiên, vị đắng dịu và rất ít chua. Cái chất chậm rãi rất riêng ấy đã khiến cho cà phê vợt Sài Gòn có một sức hút rất riêng, là thức hương vị khiến người ta trở nên chậm hơn, ngồi lại lâu hơn để trò chuyện, cảm nhận ký ức và nhịp sống chậm rãi rất Sài Gòn xưa.

Cà phê vợt có hậu vị rất sâu, mượt, mùi thơm nồng mà không đắng gắt. Ảnh: @superstarjet

Hiện tại, dù ở Sài Gòn có đủ các loại cafe sử dụng các phương pháp pha chế hiện đại nhưng cà phê vợt vẫn có một chỗ đứng riêng khó lòng thay thế, là thói quen của những ai thích tìm về ký ức, yêu thích sự tĩnh lặng và muốn lưu giữ một nét văn hóa rất riêng của thành phố.

Gợi ý các quán cafe vợt Sài Gòn lâu đời nhất đáng trải nghiệm 

Nhắc đến cà phê vợt Sài Gòn, người ta sẽ nhớ ngay đến những hàng quán gắn liền với loại thức uống này như một lẽ hiển nhiên. Tuyệt vời hơn nữa là những hàng quán này cũng trở thành điểm check-in ưa thích của không chỉ dân bản địa mà cả du khách từ khắp nơi.

Bản đồ các quán cà phê vợt ở Sài Gòn không quá phong phú mà chỉ có vài cái tên đã được định danh và trở nên quen thuộc, mỗi quán là một màu sắc mang trong mình những câu chuyện và hương vị riêng.

1. Quán Cheo Leo

Nằm lọt thỏm giữa những tòa nhà cao tầng san sát ở khu Bàn Cờ, quán Cheo Leo được biết tới là một trong những quán cà phê vợt có lịch sử lâu đời nhất ở Sài Gòn. Quán được mở bởi cụ Vĩnh Ngô từ những năm thập niên 30 và đến hiện tại đã truyền qua 2 đời với lịch sử hơn 90 năm. Tên gọi Cheo Leo xuất phát từ vị trí của quán khi mới được mở, nằm giữa một vùng heo hút, trơ trọi và lộng gió.

Không gian nhuốm màu thời gian với bàn ghế gỗ cũ kỹ tại quán Cheo Leo – một trong những tọa độ cà phê vợt Sài Gòn lâu đời nhất. Ảnh: @umeeclothing.

Đến quán cà phê vợt Cheo Leo, điều sẽ khiến bạn ấn tượng đầu tiên chính là không gian nhuốm màu thời gian khiến bạn có cảm tưởng như đang lạc bước về Sài Gòn của những năm tháng cũ với những bộ bàn ghế gỗ cũ kỹ, những bức tranh treo tường đã ngả vàng và cả những giai điệu xưa phát ra từ chiếc radio cũ. Ấy thế nhưng khách quen của quán không chỉ là các cụ già ngồi đọc báo, trò chuyện mà còn có cả những bạn trẻ với những chiếc laptop hiện đại.

Suốt 90 năm qua, quán cafe này vẫn giữ được hương vị cà phê vốn có với cách pha độc đáo cùng những chiếc vợt nhuốm màu thời gian. Nước để dùng pha cà phê được xử lý rất kỹ, người ta không dùng nước nấu trực tiếp từ vòi mà sẽ dùng nước ủ trong những chiếc lu đất lớn để lắng và lọc hoàn toàn tạp chất. Khi pha cà phê, chủ quán sẽ ngâm cà phê trong những chiếc siêu đất để trên bếp than. Khi luộc cà phê, độ lửa rất quan trọng, lửa lớn quá cà phê sẽ có vị chua, lửa nhỏ quá thì cà phê bị nguội. Cà phê khi đã ủ một lúc sẽ chắt nước qua siêu đất khác và đặt bên rìa của lò nung để giữ ấm hoặc chắt vào ly phục vụ khách gọi.

Ly cafe thơm nồng bên góc phố khiến người ta say mê. Ảnh:@tuenpd.

Muốn thưởng thức cà phê vợt Sài Gòn đúng kiểu truyền thống thì quán Cheo Leo sẽ là tọa độ tuyệt vời, nơi không chỉ có thức uống tuyệt vời mà có cả một không gian ký ức vẫn giữ nguyên vẹn suốt hàng thế kỷ.

Địa chỉ : Số 109/36 Nguyễn Thiện Thuật, Phường Bàn Cờ , TP.HCM. (Phường 2, Quận 3 cũ).

Thời gian hoạt động: 06:00 – 18:00 hàng ngày.

Mức giá tham khảo: 15.000 – 25.000 VNĐ.

2. Cà phê Vợt Phan Đình Phùng

Nói đến các quán cà phê vợt Sài Gòn nổi tiếng thì quán cà phê ở địa chỉ 330/2 Phan Đình Phùng đã không còn xa lạ. Theo chủ quán chia sẻ thì đến hiện tại quán đã truyền qua ba đời, từ thời ông nội anh khi quán mới mở năm 1954, đến năm 1975 ba mẹ anh kế nghiệp và hiện tại là thế hệ con cháu trong nhà tiếp tục kế thừa.

Quán sở hữu không gian rất bình dân, mộc mạc với chiếc xe bạt nhỏ, những chiếc siêu đất bốc khói nghi ngút, mùi cà phê thơm nồng và những chiếc ghế cà phê thấp bên trong hẻm nhỏ. Cà phê vợt Phan Đình Phùng được làm hoàn toàn thủ công, quán tuyển chọn hạt cà phê từ các mối quen về tự rang, xay qua nhiều công đoạn và pha theo công thức gia truyền, không trộn lẫn tạp chất. Vị cà phê của quán đậm đặc và ngọt ngào với phong cách pha rất hào phóng.

Góc quán cà phê vợt Sài Gòn bình dân mở cửa 24/7 trên đường Phan Đình Phùng luôn nghi ngút khói thơm nồng. Ảnh:@cnanhily

Hai loại cà phê được ưa thích nhất tại đây là cà phê vợt truyền thống và cà phê sữa. Khi uống, bạn sẽ cảm nhận được vị đắng của cà phê hòa quyện cùng mùi khói rất đặc trưng, hậu vị để lại rất dễ chịu không hề đắng gắt.

Ly cà phê vợt Sài Gòn sữa đá với hương vị đậm đà, hòa quyện mùi khói đặc trưng. Ảnh: @bungbuanno.

Khách đến cà phê vợt Phan Đình Phùng không chỉ có các chú bác lớn tuổi mà còn có các bạn trẻ. Quán mở 24/7 nên lại càng trở thành tọa độ hot trend cho những ai muốn trải nghiệm loại cà phê trứ danh ở Sài Gòn này.

Địa chỉ: Số 330/2 đường Phan Đình Phùng, Phường Cầu Kiệu, TP.HCM. (Phường 1, Quận Phú Nhuận cũ)

Thời gian hoạt động: Mở cửa cả ngày (24/7).

Mức giá tham khảo: 12.000 – 20.000 VNĐ.

Cafe Ba Lù

Khám phá cà phê vợt Sài Gòn sẽ thật thiếu sót nếu như bạn chưa thưởng thức cà phê của quán Ba Lù. Quán cafe này nằm ở chợ Phùng Hưng, khu Chợ Lớn với lịch sử hơn 70 năm. Quán mang tên của ông Ba Lù, người khai sinh tiệm và đến nay con cháu của ông vẫn đang tiếp tục duy trì nghề từ cha ông.

Cà phê vợt của quán Ba Lù vẫn giữ được cách làm truyền thống, cà phê được rang hạt tại quán chứ không dùng máy móc công nghiệp. Mỗi mẻ rang mất khoảng 20 phút, phải quay nồi và đảo liên tục để cà phê chín đều mà không bị cháy. Trong quá trình rang sẽ cho thêm bơ và muối theo công thức gia truyền, loại bơ sử dụng phải là bơ hiệu đồng tiền của Pháp mới tạo được mùi hương đặc trưng. Cà phê sau khi rang sẽ được đổ ra một tấm vải bố và tưới rượu lên, đợi hạt cà phê khô thì đãi cho hết vỏ để cà phê không bị chát. Hình ảnh cà phê được rang xay thủ công ở quán Ba Lù cũng là một điểm nhấn thu hút du khách ở khu Chợ Lớn.

Cà phê để pha vợt sẽ được xay rất nhuyễn, pha chế với kinh nghiệm được truyền từ cha ông, những chiếc vợt vải dù được đổ nước sôi, ủ, tạo bọt… Vị cà phê vợt Sài Gòn ở quán Ba Lù rất đặc trưng, có độ béo rõ rệt và hậu vị mằn mặn mang đến trải nghiệm vị giác rất đặc biệt.

Cà phê vợt quán Ba Lù béo ngậy nhờ cách pha chế đặc trưng của người Hoa Chợ Lớn. Ảnh: @yoididauday.

Không chỉ cuốn hút bởi hương vị cà phê mà quán Ba Lù còn khiến nhiều người thích thú bởi không gian nằm trong chợ. Khách đến quán vừa uống cà phê vừa ngắm phố xá, chợ truyền thống và những ngôi nhà người Hoa xưa cũ mang đến cảm xúc rất riêng khó có thể thấy ở bất kỳ nơi nào khác.

Địa chỉ: Số 199B Phùng Hưng, Phường Chợ Lớn, TP.HCM (Phường 14, Quận 5 cũ)

Thời gian hoạt động: 02:00 sáng – 17:00 hàng ngày.

Mức giá tham khảo: 12.000 – 16.000 VNĐ.

Giữa một Sài Gòn hiện đại, nơi những tòa nhà chọc trời liên tục mọc lên và nhịp sống công nghệ hối hả cuốn con người ta đi thì những quán cà phê vợt Sài Gòn vẫn đứng đó như một khoảng lặng, một chốn bình yên để người ta tìm đến và gom nhặt những mảnh ký ức xưa cũ. Cà phê vợt không chỉ là một thức uống bình dân mà đã nâng tầm trở thành điểm nhấn văn hóa, thể hiện bản sắc rất riêng của Sài thành.

Du lịch Sài Gòn, ngoài sự náo nhiệt quen thuộc, bạn hãy thử len lỏi vào những con hẻm nhỏ giữa lòng thành phố và thử một ly cà phê vợt thơm nồng để sống chậm lại một chút, cảm nhận vẻ đẹp riêng của thành phố này nhé.

Nguyệt Cát (Tổng hợp) - luhanhvietnam.com.vn 

Ảnh: Internet